دانسته‌اند ، « 1 » ولى برخى از متأخّران با شرح مفصّلى از حضور و مبارزه او با دشمن در روز عاشورا وى را در شمار شهيدان كربلا قلمداد كرده‌اند . « 2 » شهيد مطّهرى ضمن تأييد اين كه هاشم مرقال از ياران اميرالمؤمنين عليه السلام بوده است و بيست سال پيش از واقعه كربلا كشته شده است ، جريان حضور وى را در كربلا از اكاذيب و تحريف‌هاى لفظى « 3 » عاشورا مىداند . « 4 » صاحب رياض الشهادة احتمال داده كه دو تن هاشم و مرقال نام وجود داشته باشد كه يك نفر در كربلا و ديگرى در صفين شهيد گرديده است . « 5 » هانى بن عروة مرادى « 6 » هانى بن عروة مرادى ، از اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله و حضرت على عليه السلام و از قاريان و بزرگان كوفه به شمار مىرفت . او سخت پايبند تشيّع بود و در سه جنگِ جمل ، صفين و نهروان در ركاب حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام جنگيد . هانى از بزرگان [ قبيلهء ] مراد بود و رهبرى آنها را به عهده داشت و چنان بود كه هنگام سوار شدن چهار هزار سواره و هشت هزار پياده با او حركت مىكردند و هر گاه هم پيمانان خود از قبيلهء كنده را فرا مىخواند سى هزار نفر گرد او جمع مىشدند . « 7 » پدرش عروة ، نيز از شيعيان بنام بود و همراه حُجر بن عدى قيام كرد . معاويه قصد كشتن او

--> ( 1 ) . الطبقات الكبرى ، ج 3 ، ص 262 ؛ تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 42 و 110 ؛ ر . ك . انساب الاشراف ( تك جلدى ) ، ص 143 ، 212 ، مجمع احياء الثقافة الاسلامية ؛ الاستيعاب فى معرفة الاصحاب ، ج 4 ، ص 1546 ، 1547 . ( 2 ) . روضة الشهداء ، ص 300 ، 303 ، كتابفروشى اسلامية ؛ محرق القلوب ، ص 85 ، 86 ، نسخه خطى كتابخانه آيت اللّه‌نجفى مرعشى ، شماره مسلسل 10069 . ( 3 ) . تحريف لفظى آن است كه لفظى را كم يا زياد مىكنند و يا كلمه يا جمله‌اى را پس يا پيش كنند و به هر حال معنى را كم يا زياد كنند يا تغيير دهند ( مجموعه آثار ، شهيد مطّهرى ، ج 17 ، ص 602 . ) ( 4 ) . مجموعه آثار ، شهيد مطّهرى ، ج 17 ، ص 78 و 591 و 592 و 606 . ( 5 ) . رياض الشهادة ، ج 2 ، ص 141 ، 142 . ( 6 ) . هانى فرزند عروة بن نمران بن عمرو بن قعاس بن عبد يفوث بن مخدش بن حصر بن غنم بن مالك بن عوف بن منبة بن غطيف بن مراد بن مذحج ، ابويحيى المذحجى المرادى الغطيفى است . ( ابصار العين ، ص 139 مركز الدراسات الاسلامية لحرس الثورة ) . ( 7 ) . مقتل الحسين عليه السلام ، مقرم ، ص 151 ، منشورات شريف رضى ؛ ر . ك . اخبار الطوال ، ص 233 ، مروج الذهب ، ج 3 ، ص 59 .